Sada znamo: Da li društvene mreže kvare porodične odnose?

Prema rezultatima velike norveške studije, nema čvrstih dokaza da veća aktivnost na društvenim mrežama dovodi do lošijih porodičnih odnosa.

Deset godina pratili mlade i njihove roditelje

Istraživači s Norveškog univerziteta nauke i tehnologije (NTNU) deset su godina pratili gotovo hiljadu mladih osoba i njihove roditelje. Analizirali su podatke o korišćenju društvenih mreža te promene u porodičnim odnosima i nisu pronašli dokaze da veća upotreba tih platformi narušava porodičnu povezanost.

Rezultati istraživanja objavljeni su u časopisu "Journal of Youth and Adolescence", a suprotstavljaju se raširenom mišljenju da su društvene mreže jedan od glavnih uzroka porodičnih sukoba i udaljavanja.

"Mnogi smatraju da korišćenje društvenih mreža nužno vodi lošijim porodičnim odnosima. Naša studija to ne potvrđuje", rekao je za Newsweek Habib Nijarak Nobahat, postdoktorski istraživač na Odseku za psihologiju NTNU-a.

Perfect Wave/Shutterstock

Zašto su rezultati drugačiji od ranijih istraživanja?

U istraživanju je učestvovalo 979 mladih iz Norveške u uzrastu od 10 do 20 godina. Podaci su prikupljani od njih i njihovih roditelja u šest različitih navrata tokom deset godina. Za razliku od brojnih ranijih istraživanja koja su se zasnivala samo na jednom trenutku i odgovorima učesnika, ovo istraživanje pratilo je promene kroz duži period i koristilo različite izvore podataka.

Ranije studije često su povezivale veće korišćenje društvenih mreža s lošijim odnosima u porodici, ali nisu mogle da dokažu da li upravo društvene mreže uzrokuju te probleme.

Istraživači su zato želeli da provere šta se događa kada se vreme provedeno na društvenim mrežama tokom godina poveća. Analizirali su više od stotinu mogućih povezanosti između društvenih mreža i porodičnih odnosa, a nakon statističkih prilagođavanja samo su dve ostale značajne.

Nobahat je istakao da su se i te povezanosti zasnivale na ličnim procenama adolescenata, što znači da su na rezultate mogli da utiču njihovi lični doživljaji i stavovi. "Prema našim podacima, ni osobe koje više koriste društvene mreže ni one koje s vremenom povećaju njihovu upotrebu nisu izložene većem riziku od pogoršanja porodičnih odnosa", rekao je.

Halfpoint/Shutterstock

Nije presudan broj sati, nego način korišćenja

Istraživanje dolazi u vreme kada mnogi roditelji strahuju da telefoni i društvene mreže udaljavaju članove porodice. Česte su preporuke da se uređaji ostave tokom obroka i zajedničkog vremena kako bi se podstakli razgovori uživo. No Nobahat smatra da se pažnja često usmerava na pogrešno pitanje. Nije nužno problem koliko vremena neko provodi na društvenim mrežama, već kako i kada ih koristi.

"Velika je razlika između situacije u kojoj gledam u telefon dok mi supruga nešto govori i situacije u kojoj adolescent tokom porodične večere stalno proverava društvene mreže", objasnio je. Prema njegovim rečima, važnije je da li sprečava korišćenje telefona razgovore, zajedničke obroke ili druge važne porodične trenutke.

Zaključak istraživanja nije da društvene mreže nikada ne mogu da utiču na odnose, već da sama količina vremena provedena na njima nije dovoljna da bi se objasnilo pogoršanje porodične povezanosti. Važnije je sačuvati trenutke u kojima su članovi porodice stvarno prisutni jedni za druge.